کتاب ایمنی در برق-حفاظت از قوس الکتریکی

کتاب ایمنی در برق-حفاظت از قوس الکتریکی بر اساس استاندارد NFPA-70E منتشر شد. هدف از انتشار استاندارد NFPA-70E بهبود وضعیت سلامت و ایمنی شاغلین، در شبکه ها و تاسیسات صنعت برق و صنایع می باشند که با پدیده قوس الکتریکی (Arc Flash) سروکار دارند.

 
مهندس رضا نیک پیام در این خصوص به برق نیوز گفت: کتاب پیش رو، یکی جامع ترین کتاب های موجود در این زمینه است که شامل نکات کاربردی، ملزومات ایمنی در بهره برداری و همچنین معرفی تجهیزات حفاظت فردی در رابطه با حفاظت از قوس الکتریکی می باشد که می تواند راهنمایی مهم در صنعت برق و کلیه صنایع باشد.

وی اظهار داشت: مطالب اين كتاب به گونه اي تنظيم شده است كه به صورت گام به گام كارشناسان و متخصصان حوزه ايمني و برق را با مراحل ضروري اجراي ارزيابي قوس الكتريكي، به عنوان بخشي از شرايط برنامه ايمني آشنا می سازد.

مهندس نیک پیام در ادامه بیان داشت: با استفاده از این کتاب می توانند در مورد ايمني كاركنان و چگونگي مديريت امور پيچيده برق، مطابق الزامات OSHA و NFPA در خصوص خطرات قوس الكتريكي، تصميم هاي مهمي را اتخاذ نمايند.

برای مشاهده فصول مختلف کتاب و موضوعات مطرح شده در آن فایل پی دی اف را دانلود نمایید:

کتاب ایمنی در برق-حفاظت از قوس الکتریکی

عملیات خط گرم را استاندارد انجام دهید

 

ضرورت توجه به استانداردها در عملیات خط گرم

امروزه نگهداری و تعمیرات شبکه های توزیع برق با عملیات خط گرم همواره مورد تاکید مدیران این شرکت ها قرار دارد. دلیل چنین گرایشی، کاهش دفعات خاموشی و کاهش زمان بی برقی است که بی تردید موجب جلب رضایت عمومی مشترکین اعم از مسکونی ، تجاری و صنعتی می گردد.

نگهداری و تعمیرات بصورت خط گرم با استفاده از ابزار و طی روال خاصی ممکن خواهد بود. که لازم است الزامات موسسه مهندسین برق و الکترونیک IEEE در آنها مد نظر قرار گیرد.

این الزامات شامل موارد زیر می باشند :

- حداقل فاصله عایقی ابزار، در کار روی خطوط برقدار AC

-حداقل فاصله عایقی ابزار، در کار روی خطوط برقدار DC

- ضریب تصحیح ارتفاع

- حداقل فاصله دسترسی در کار روی خطوط برقدار AC عایق هوا

- حداقل فاصله دسترسی در کار روی خطوط برقدار DC

- جنبه های فیزیکی کار روی خطوط برق دار

میدان های الکتریکی ، شدت میدان در محدوده کار شامل : شیلد کردن و میدان ها، انواع شیلد کردن

- اثرات میدان ها

 

عملیات استاندارد در خط گرم

 

اثرات میدان مغناطیسی

ایمنی حین انجام کار _ اثرات میدان مغناطیسی

میدان مغناطیسی بوجود آمده در اطراف خطوط انتقال و توزیع در اثر عبور جریان از داخل هادی های خط برعکس میدان های الکتریکی به تمام اعضای داخلی بدن انسان و هر موجود زنده ای نفوذ می کند. بنابر این شانس اثر گذاری این میدان روی موجود زنده بیش از میدان الکتریکی است. حال باید بررسی شود که تا چه حدی از شدت میدان مغناطیسی می تواند برای انسان خطرناک باشد و حداکثر آن در اطراف خطوط انتقال نیرو و توزیع چقدر است ؟

در یک فرکانس مشخص، شدت میدان مغناطیسی در اطراف خطوط هوایی انتقال علاوه بر شدت جریان هادی خط ، به فاصله نقطه اندازه گیری تا مرکز هادی بستگی دارد. البته باید توجه داشت که پیدایش میدان های مغناطیسی در فرکانس پایین تنها محدود به اطراف خطوط انتقال و زیر این خطوط نیست بلکه هر جایی که شدت جریان های الکتریکی بالا وجود دارد باید منتظر وجود چنین میدان هایی باشیم.

در جداول زیر ماکزیمم شدت میدان مغناطیسی در اطراف خطوط هوایی انتقال پست ها و وسایل برقی خانگی ارایه شده است.

 

شدت میدان مغناطیسی در زیر خطوط انتقال و اطراف پستها و کلید ها

 

شدت میدان مغناطیسی اطراف وسایل برقی خانگی

 

لازم به ذکر است که میدان های مغناطیسی و الکتریکی مولفه های ثابت جهان ما و قسمتی از محیط زیست انسانها را تشکیل می دهند. بعبارت دیگر هر فردی از افراد بشر در جوامع شهری تحت تاثیر میدان های مغناطیسی با شدت های مختلف قرار می گیرد که حد شدت آن را می توان به صورت زیر خلاصه نمود:

• میدان مغناطیسی زمینی که روی آن زندگی می کنیم      40 میکروتسلا
• در منزل و اطراف وسایل برق خانگی                             40 میکروتسلا
• در محوطه کارخانه ها                                              200 میکروتسلا
• در زیر خطوط هوایی فشارقوی و پست ها                    400 میکروتسلا

از آنچه درباره اثرات سو بیولوژیک میدان های مغناطیسی روی موجودات زنده گفته شده است ، میتوان مطالب زیر را خلاصه نمود:

• میدان های مغناطیسی تا حد 5 میلی تسلا یا معادل 50 گوس هیچ اثر سویی روی انسان ندارد
• میدان های مغناطیسی بیش از 5 میلی تسلا یا معادل 50 گوس می تواند روی ترکیبات خون ، حد رشد ، سیستم عصبی و رفتار انسان در بلند مدت اثر سو داشته باشد که البته این موضوع نیز مسجل نیست.
• میدان مغناطیسی ایستا با شدت بیش از 8 تسلا می تواند باعث افزایش رشد نوعی سلول های توموری گردد. هر چند مدارک کافی برای اثبات این موضوع نیز هنوز در دست نیست.

چرا باید خط گرم به روش فرمان از دور را آموخت؟

چرا باید خط گرم به روش فرمان از دور را آموخت؟

این سوال ممکن است مطرح شود که با وجود بالابر خط گرم با بوم و باکت عایق و انجام عملیات به روش فرمان از نزدیک که راحت تر و سریع تر است، چرا باید روش فرمان از دور را آموخت؟

در جواب این سوال می توان به موارد زیر اشاره نمود:

1) روش فرمان از دور پیش نیاز روش فرمان از نزدیک می باشد و کار آموز خط گرم قبل از شروع آموزش فرمان از نزدیک، باید موارد زیر را فراگرفته باشد:

• مهارت و مسلط شدن به حوزه کاری برق دار و محیط اطراف بدون برق
• مهارت استفاده از تجهیزات خط گرم و خصوصا استفاده از پوشش های عایقی (کاور گذاری)
• آموزش کامل و بکار گیری موارد مربوط به ایمنی های خط گرم
• تسلط بر انجام کار و خود باوری در نزدیک شدن به خط برقدار
• تجربه اولین ارتباط با شبکه برقدار، به روش فرمان از دور توسط کارآموز           

2) در محل هایی که زمین های بسیار سست و یا صعب العبور وجود دارد، امکان تردد بالابر خط گرم نبوده و عملا انجام عملیات به روش فرمان از نزدیک ممکن نمی باشد در اینگونه موارد کار باید از روی پایه و با تجهیزات فرمان از دور انجام شود.

3) آموختن روش فرمان از دور و آشنایی با تجهیزات مربوطه، مسلما راه گشای انجام عملیات فرمان از نزدیک بوده و بکارگیری همزمان دو روش ،برخی عملیات ناممکن را ممکن می سازد. در انجام عملیات حرفه ای خط گرم، در بسیاری از موارد جهت جایگزینی نیروی مکانیکی و عایقی خطوط برقدار، نیاز به استفاده از تجهیزات فرمان از دور می باشد.

4) بسیاری از شرکت های توزیع برق معمولا با کمبود ماشین آلات سنگین بخصوص بالابر خط گرم مواجه بوده و یا امکان خرید سریع آن را ندارند. در اینجا می توان با آموزش فرمان از دور گروه های عملیاتی و تهیه تجهیزات مقدماتی خط گرم، که بسیاری از آنها در داخل کشور تولید می شود، نسبت به انجام عملیاتی همچون شاخه زنی اضطراری، جدا کردن یا ارتباط جمپر ترانس، سرکابل، کلیدهای هوایی و شبکه به شبکه برقدار اقدام نموده و یا تجهیزات شبکه تحت تانسیون را تعویض نمود. مسلما انجام این کار باعث کاهش خاموشی های با برنامه در سطح گسترده خواهد شد.

توجه: آموزش خط گرم فرمان از دور گروه های عملیاتی خط سرد و انجام عملیات با اهرم های عایق توسط آنان مجاز می باشد. ولی آموزش خط گرم فرمان از نزدیک گروه های عملیاتی خط سرد جهت بکارگیری همزمان عملیات خط سرد و خط گرم فرمان از نزدیک ممنوع بوده و باعث وقوع حادثه می گردد. در صورت نیاز باید اکیپ عملیاتی خط گرم فرمان از نزدیک مجزا تشکیل گردد و فقط به انجام عملیات خط گرم اشتغال داشته باشد.

منشور اجرایی 15 ماده ای عملیات خط گرم

1- بررسی شرایط آب و هوایی روز عملیات

2- مشاهده عینی متعلقات معیوب در محل مورد گزارش

3- بررسی موقعیت جغرافیایی محل عملیات

4- بررسی لوازم و تجهیزات مورد نیاز عملیات

5- بررسی و تعیین نوع عملیات مورد نیاز در محل

6- بررسی نیروی انسانی مورد نیاز برای انجام عملیات مورد نظر

7- آماده سازی محیط انجام عملیات از نظر تامین ایمنی و فنی

8- تشریح نحوه اجرای عملیات برای افراد مربوطه توسط سرپرست گروه، قبل از شروع کار

9- به کارگیری لوازم ایمنی فردی و گروهی ، طناب و گره ها

10- استفاده از بی سیم مخصوص (talking & walking)توسط سرپرست و افراد گروه

11- استفاده از عینک مخصوص توسط سرپرست و افراد گروه

12- اطمینان از صحت عملکرد بالابر یا لاین تراک مجهز به بوم و بسک عایق

13- کسب مجوز اجرای عملیات از مراجع ذی صلاح شرکت به همراه اطلاعات لازم از جمله نام پست فوق توزیع ، نام فیدر و بار خط مربوطه

14- درخواست خارج نمودن رله ریکلوزر فیدر مورد نظر از حالت اتوماتیک به حالت دستی

15- اعلام زمان شروع و پایان عملیات به مراجع ذی صلح شرکت

 

سرویس و نگهداری پست های زمینی فشار متوسط بصورت گرم ( کار با برق)

نویسنده : مهیار نیک پیام

همانطور که می دانید تجهیزات توزیع برق همواره در معرض آلاینده های محیطی قرار دارند، حتی آن دسته از تجهیزاتی که در داخل فضای بسته ساختمانی یا کیوسک قرار دارند با توجه به ضرورت ایجاد تبادل هوایی در این فضاها در معرض آلاینده ها قرار دارند. این آلاینده ها در مناطق شهری و صنعتی به دلیل منابع مختلف متفاوت بوده و آلودگی ناشی از آنها می تواند شدت بیشتری نیز داشته باشد.

طی بررسی های بعمل آمده، نشستن آلودگی بر روی تجهیزات در کوتاه مدت با کاهش فاصله خزشی و ایجاد جریان نشتی و در بلند مدت با خوردگی پوشش های فلزی باعث کاهش قابلیت اطمینان و نقص در عملکرد تجهیزاتی چون ترانسفورماتور و تجهیزات سویچینگ می گردند که در نتیجه خسارات قابل توجهی را به همراه خواهند داشت.

به همین دلیل در پروژه های سرویس، نگهداری پست های زمینی فشار متوسط در صنعت توزیع برق، برنامه مدونی برای سرویس و نظافت تجهیزات داخل پست ها در طول سال در نظر می گیرند که در این برنامه، بدیهی است برخی از پست ها بسته به شرایط محیطی و منابع آلاینده بیشتر مورد توجه قرار گیرند.

در گذشته گروه های اجرایی برای سرویس و نگهداری پس از اخذ مجوزها، مجبور بودند پست های توزیع فشار متوسط زمینی را برای مدتی بی برق نمایند، تا برنامه سرویس و نظافت و رفع آلاینده ها را اجرا نمایند. اما این عملیات ها امروزه مثل خیلی از رویه های اجرایی صنعت توزیع برق متحول شده، بگونه ای که با طراحی و ساخت تجهیزات تخصصی استاندارد کار با برق ( مطابق استانداردهای IEC و ASTM ) ، این عملیات بصورت برق دار یا به اصطلاح خط گرم انجام می گردد. که در این روال برخلاف گذشته نیاز به اعمال خاموشی به مشترکین نخواهد بود.

( ادامه دارد )

استاندارد آموزشی فن ورز تعمیر شبکه هوایی توزیع برق به روش خط گرم فرمان از نزدیک